1
Ναύτιλοι της Helmepa
20 Αυγούστου 2017
Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

Διεθνές Επίπεδο

Το διεθνές δίκαιο για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος αποτελεί έναν σχετικά καινούριο τομέα του διεθνούς δικαίου, καθώς η ανάπτυξή του ξεκίνησε μόλις τον περασμένο αιώνα. Ως τότε η ανθρωπότητα πίστευε ότι ο φυσικός πλούτος της θάλασσας είναι ανεξάντλητος και δεν συνειδητοποιούσε την ανάγκη λήψης μέτρων για τον έλεγχο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που επηρεάζουν την ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Μια πρώτη συνειδητοποίηση ήρθε στις αρχές του 20ου αιώνα όταν άρχισαν να φαίνονται τα πρώτα αποτελέσματα της ανεξέλεγκτης αλιευτικής δραστηριότητας τα οποία οδήγησαν στην υιοθέτηση των πρώτων πολυμερών συνθηκών για την προστασία της φώκιας και των φαλαινών όπως και για την ρύθμιση της αλιείας. Ειδικά για το πολύ σημαντικό θέμα της υπεραλίευσης, υιοθετήθηκε το 1958 η Συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών για την αλιεία και την διατήρηση των αποθεμάτων της ανοιχτής θάλασσας. 

Ένα σημαντικό βήμα το οποίο χωρίς να αφορά αμιγώς το θαλάσσιο περιβάλλον επηρέασε γενικότερα τον τρόπο προστασίας του περιβάλλοντος ήταν η υιοθέτηση το 1971 της Συνθήκης Ράμσαρ για την προστασία των υγροβιότοπων (www.ramsar.org), η οποία εφάρμοσε για πρώτη φορά το σύστημα των προστατευόμενων περιοχών. Ένα χρόνο αργότερα, η Συνθήκη της UNESCO για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς (http://whc.unesco.org) έδωσε τη δυνατότητα να προστατευτούν θαλάσσιες και χερσαίες περιοχές παγκόσμιας σημασίας. Την ίδια χρονιά, το Παγκόσμιο Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για το Ανθρώπινο Περιβάλλον διακήρυξε μέσω της γνωστής ως "Διακήρυξη της Στοκχόλμης"  ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί θεμελιώδες καθήκον της διεθνούς κοινότητας, ενώ συγκεκριμένα για το θαλάσσιο περιβάλλον κάλεσε τα κράτη να λάβουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία του. Παράλληλα, το Συνέδριο υιοθέτησε και ένα Σχέδιο Δράσης το οποίο, μεταξύ άλλων, προέτρεπε τα κράτη να λάβουν περαιτέρω εθνικά και διεθνή μέτρα για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος από κάθε μορφή ρύπανσης. 

Μέσα σε αυτό το γενικότερο κλίμα ανάπτυξης μιας πρώιμης οικολογικής συνείδησης, υιοθετήθηκε τον Δεκέμβριο του 1972 η πολύ σημαντική Διεθνής Συνθήκη για την πρόληψη της ρύπανσης της θάλασσας από απορρίψεις καταλοίπων και άλλων υλών. Η Συνθήκη του Λονδίνου, όπως είναι ευρέως γνωστή, αντιμετωπίζει το μεγάλο πρόβλημα της απόρριψης στη θάλασσα αποβλήτων που προέρχονται από τη στεριά απαγορεύοντας εντελώς την απόρριψη κάποιων από αυτά και θέτοντας αυστηρές προϋποθέσεις για την απόρριψη άλλων. 

Ορόσημο για το διεθνές δίκαιο της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος αποτέλεσε η αποδοχή το 1982 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (United Nations Conference on the Law of the Seas – UNCLOS, www.un.org/Depts/los/), η οποία αφιερώνει ένα ολόκληρο μέρος της στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ενώ σχετικές διατάξεις είναι διασκορπισμένες και σε άλλα μέρη της Σύμβασης. Το πιο σημαντικό στοιχείο της Σύμβασης είναι η επιβολή στα κράτη του καθήκοντος προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες, εντός και εκτός κρατικής δικαιοδοσίας, και από κάθε μορφή ρύπανσης. Επίσης, πέρα της ρύθμισης των θεμάτων αλιείας και προστασίας των θαλάσσιων αποθεμάτων που περιέχονται στην Σύμβαση του 1982, το 1995 υιοθετήθηκε και μια συμπληρωματική Συμφωνία σχετικά με τα μεταναστευτικά είδη ψαριών.   

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η διεθνής κοινότητα αποφάσισε ότι έπρεπε να αναλάβει δράση και για τη διευθέτηση του προβλήματος της παράνομης μεταφοράς επικινδύνων αποβλήτων από τα βιομηχανικά προς τα αναπτυσσόμενα κράτη με σκοπό την πιο εύκολη και λιγότερο δαπανηρή διάθεσή τους. Για τον περιορισμό του φαινομένου αυτού  υιοθετήθηκε το 1989 η Σύμβαση της Βασιλείας για τον έλεγχο των διασυνοριακών κινήσεων επικινδύνων αποβλήτων και της επεξεργασίας τους (www.basel.int).  

Το 1992, είκοσι χρόνια μετά το Συνέδριο της Στοκχόλμης, ο ΟΗΕ διοργάνωσε στο Ρίο της Βραζιλίας το μεγαλειώδες σε συμμετοχή και εύρος θεματολογίας πρώτο Συνέδριο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (United Nations Conference on Environment and Development – UNCED). Αποτέλεσμα του Συνεδρίου υπήρξε η ανάπτυξη και αποδοχή σημαντικών εγγράφων όπως: α) τη Διακήρυξη του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, η οποία περιείχε σημαντικές περιβαλλοντικές αρχές όπως την αρχή της πρόληψης και καλούσε τα κράτη σε συνεργασία και ανάπτυξη περιβαλλοντικής νομοθεσίας, β) την Ατζέντα 21 που προώθησε την ανάπτυξη νέων προσεγγίσεων στη διαχείριση των θαλάσσιων και παράκτιων περιοχών, και γ) τη Διεθνή Συνθήκη για την Βιοποικιλότητα με στόχο την προστασία της βιοποικιλότητας και την χρήση της σύμφωνα με οικολογικά κριτήρια (www.cbd.int). Σε συνέχεια αυτών των πρωτοβουλιών, αλλά ειδικά για το θαλάσσιο περιβάλλον,  υιοθετήθηκε το 1995 από 108 κυβερνήσεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση η "Διακήρυξη της Ουάσιγκτον για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος από χερσαίες δραστηριότητες" και το συνοδευτικό Παγκόσμιο Πρόγραμμα Δράσης, γνωστό ως Global Programme of Action, του οποίου η εφαρμογή ανατέθηκε στην UNEP (www.gpa.unep.org). Η επέτειος των δέκα χρόνων από το Συνέδριο του Ρίο γιορτάστηκε από τον ΟΗΕ με την διοργάνωση του Παγκόσμιου Συνεδρίου του Γιοχάνεσμπουργκ για την αειφόρο ανάπτυξη. Όπως και το Συνέδριο του 1992, έτσι και το Συνέδριο του Γιοχάνεσμπουργκ κατέληξε στην υιοθέτηση της ομώνυμης Διακήρυξης και ενός σχεδίου δράσης.

Νέα / Ανακοινώσεις

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
Prev Next

Φωτογραφία της Εβδομάδας

potw-20170404-small2

Μαθαίνω για την Κλιματική Αλλαγή

banner-klimatiki-allagi

Θαλάσσιο Περιβάλλον: Διερευνώντας τη σχέση του μαζί μας

2014-mar-env-our-rel-with-it

Βίντεο της Εβδομάδας

VotW-20170522-cadets