Εθνικό Επίπεδο

• 
• 

Εκτός από τη σύμπραξη και συμμετοχή σε διεθνείς και περιφερειακές νομοθετικές πρωτοβουλίες, η θέληση και η αποτελεσματικότητα ενός κράτους στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντός του εκφράζεται κυρίως μέσω της εθνικής νομοθεσίας. Η αναγκαιότητα ύπαρξης αποτελεσματικής εθνικής νομοθεσίας γίνεται ακόμα καλύτερα αντιληπτή αν κάποιος αναλογιστεί ότι  περίπου το 80% της ρύπανσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος οφείλεται σε χερσαίες πηγές. Υπάρχουν πράγματι κράτη τα οποία αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη θέρμη το θέμα της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, όπως για παράδειγμα η Αυστραλία και ο Καναδάς, ενώ και στη χώρα μας εντείνεται τα τελευταία χρόνια η προσπάθεια για την πρόληψη της ρύπανσης του περιβάλλοντος. 

Στην Ελλάδα η προστασία του περιβάλλοντος κατοχυρώνεται από το ίδιο το Σύνταγμα. Σύμφωνα με το Άρθρο 24 του Συντάγματος "η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα του καθενός", ενώ για τη διαφύλαξή του το  κράτος υποχρεούται να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στα πλαίσια της αρχής της αειφορίας. 

Το βασικό νομοθέτημα για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος είναι το Π.Δ. 55/98 "Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος" το οποίο κωδικοποίησε τον παλαιότερο Ν. 743/78. Το Π.Δ. 55/98, το οποίο εφαρμόζεται στα λιμάνια, τις ακτές και τα χωρικά ύδατα της Ελλάδα καθώς και, με την επιφύλαξη των διεθνών Συμβάσεων, στην ανοιχτή θάλασσα, ορίζει τις υποχρεώσεις πλοίων, διυλιστηρίων πετρελαίου, ναυπηγείων, ξενοδοχείων, βιομηχανιών και κάθε είδους επιχείρησης η οποία έχει δυσμενή επίδραση στο θαλάσσιο περιβάλλον. Σε περίπτωση ρύπανσης το Π.Δ. ορίζει τις υποχρεώσεις των υπευθύνων όπως επίσης και τις ενδεχόμενες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις. 

Εκτός από το παραπάνω εξειδικευμένο νομοθέτημα, η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος υπάγεται και στις διατάξεις του Ν.1650/86 ο οποίος αποτελεί τον θεμελιώδη εθνικό νόμο για τη προστασία του περιβάλλοντος γενικά. 

Για τον σκοπό αυτό ο Ν.1650/86 περιέχει ρυθμίσεις για την προστασία του εδάφους, του νερού και του αέρα από τις περισσότερες πηγές ρύπανσης, ενώ περιέχει και τις διατάξεις που εφαρμόζονται στην ίδρυση και λειτουργία προστατευόμενων περιοχών. Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές ιδρύθηκαν και τα δύο Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα που υπάρχουν σήμερα στη χώρα μας, το  στις Β. Σποράδες (/www.alonissos-park.gr/) και στη Ζάκυνθο (www.nmp-zak.org/site) .                                 

Όσον αφορά τα θεσμικά όργανα, οι αρμοδιότητες για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος μοιράζονται μεταξύ της Διεύθυνσης Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος (μέχρι πρότινος του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας, πλέον υπάγεται, όπως όλο το Λιμενικό Σώμα, στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη) και του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.