Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών καθιερώθηκε από την UNESCO το 1994, με στόχο την αναγνώριση και υποστήριξη του έργου εκατομμυρίων εκπαιδευτικών παγκοσμίως, καθώς και τη διασφάλιση της δυνατότητά τους να καλύπτουν τις μορφωτικές ανάγκες της παρούσας αλλά και των μελλοντικών γενεών. Η 5η Οκτωβρίου είναι μια μέρα που θέτει στο επίκεντρο τον Εκπαιδευτικό, τις ανάγκες και τα προβλήματά του, τιμώντας το πολύτιμο έργο του και τον αγώνα που καταβάλλει για την οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος για όλους τους μαθητές.

H HELMEPA, με ενεργό δράση εδώ και σχεδόν 30 χρόνια στο χώρο της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, τιμά την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών και την αφιερώνει στους 2.251 δασκάλους που από το 1993 μέχρι σήμερα έχουν συνεργαστεί μαζί της στο πλαίσιο του προγράμματος "Παιδική HELMEPA", αλλά και σε κάθε εκπαιδευτικό που αγωνίζεται, μεταξύ άλλων, να καλλιεργήσει την περιβαλλοντική συνείδηση των μαθητών του, συμβάλλοντας αποφασιστικά στη διαμόρφωση περιβαλλοντικά υπεύθυνων αυριανών πολιτών.

Ιστορικό

Η ιδέα για μια ημέρα του χρόνου αφιερωμένη στους δασκάλους και καθηγητές γεννήθηκε ανεξάρτητα σε πολλές χώρες κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, με αποτέλεσμα ακόμη και σήμερα να γιορτάζεται σε διαφορετικές ημερομηνίες σε διάφορα μέρη του κόσμου, συνήθως εις μνήμην κάποιας τοπικής προσωπικότητας των γραμμάτων ή της πολιτικής με σημαντική εκπαιδευτική συνεισφορά. Παρόλα αυτά, χάρη και στις προσπάθειες και τη συμβολή της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών (Education International), η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό στα χρόνια που μεσολάβησαν από την καθιέρωσή της και σήμερα αναγνωρίζεται και τιμάται σε περισσότερες από 100 χώρες.

Φετινό θέμα

Το θέμα που επελέγη για τη φετινή ημέρα είναι "Εκπαιδευτικοί για την ισότητα των φύλων". Παρά τη θεμελίωση της ισότητας και ισονομίας των φύλων στο σύνταγμα των περισσότερων πλέον κρατών, το μείζον αυτό ζήτημα παραμένει ακόμα ανοιχτό σε ότι αφορά (και) τον εκπαιδευτικό χώρο σε πολλές περιοχές ανά την υφήλιο, όπως αποδεικνύεται από τους σχετικούς αριθμούς: η πλειοψηφία των παιδιών που μένουν εκτός σχολείου είναι κορίτσια, ενώ τα 2/3 των αναλφάβητων ενηλίκων είναι γυναίκες.

Σύμφωνα με τον ορισμό της UNESCO, ισότητα στην εκπαίδευση σημαίνει ότι αγόρια και κορίτσια έχουν τις ίδιες δυνατότητες πρόσβασης στο σχολείο, το οποίο με τη σειρά του τους εξασφαλίζει ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα χωρίς διακρίσεις, με κοινές μεθόδους και προσανατολισμούς, με στόχο τις ίσες ευκαιρίες μάθησης και μετέπειτα σταδιοδρομίας. Τα διαθέσιμα στοιχεία για το 2011 δείχνουν ότι παρά τη συνολική μείωση της ψαλίδας μεταξύ των δύο φύλων σε ό,τι αφορά στον αριθμό των εγγραφών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε σχέση με το 1999, σε 69 χώρες του κόσμου η διαφορά παραμένει ακόμη σημαντική εις βάρος των κοριτσιών. Ακόμη, η βελτίωση αυτή δε μεταφράζεται κατΆ ανάγκην και σε αντίστοιχη πρόοδο προς την επίτευξη μιας εκπαιδευτικής ισότητας με την ολοκληρωμένη έννοια που της προσδώσαμε παραπάνω. Τα δεδομένα των εγγραφών και μόνο δεν είναι καθόλου διαφωτιστικά ως προς το κατά πόσον οι μαθητές και των δύο φύλων αποκτούν πράγματι τις ίδιες γνώσεις και δεξιότητες, που θα τους επιτρέψουν να απολαύσουν καλύτερη υγεία και ποιότητα ζωής, μεγαλύτερη επαγγελματική παραγωγικότητα και ισότιμη συμμετοχή στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Το ζήτημα της ανισότητας των φύλων δεν περιορίζεται μόνο στους μαθητές, αλλά επεκτείνεται και στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, λαμβάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις τη μορφή μιας έκδηλης ανισορροπίας ρόλων και άνισης συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων, το σχεδιασμό και εν γένει τη διαχείριση του εκπαιδευτικού τομέα. Όπως καταδεικνύουν τα σχετικά στοιχεία σε πολλές χώρες, η συχνά συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών εκπαιδευτικών, ιδίως δασκάλων, σε σχέση με τους άντρες δε μεταφράζεται σε αντίστοιχη κατοχή ηγετικών και διοικητικών θέσεων, με αποτέλεσμα η διαμόρφωση και ο έλεγχος των εκπαιδευτικών συστημάτων να παραμένει εν πολλοίς μια περισσότερο αντρική υπόθεση, με αντίκτυπο όπως είναι φυσικό και στους μαθητές.

Με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα, αυτές οι πτυχές του προβλήματος από την πλευρά των εκπαιδευτικών τέθηκαν σε διαδικτυακή διαβούλευση (e-forum) από τις 12 έως τις 23 Σεπτεμβρίου, ενώ πρόκειται επίσης να συζητηθούν σε σχετική διημερίδα του Διεθνούς Ινστιτούτου Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (IIEP) της UNESCO στις 3-4 Οκτωβρίου. Οι απόψεις που κατατέθηκαν ή θα κατατεθούν και τα συμπεράσματα που θα προκύψουν από αυτές τις δύο διαδικασίες θα παρουσιαστούν στο πλαίσιο των επίσημων εκδηλώσεων για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας στις 5 Οκτωβρίου, στην έδρα τoυ Οργανισμού στο Παρίσι.

Περισσότερες πληροφορίες για την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών και την ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση, στους συνδέσμους:

http://www.5oct.org/
http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/teacher-education/world-teachers-day/
http://genderpolicyforum.wordpress.com/