Διεθνής Ημέρα Δασών - 21 Μαρτίου 2014

Ο καιρός ζέστανε και τα δένδρα δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους για να ντυθεί όλη η φύση με τα γιορτινά της χρώματα κι αυτήν την άνοιξη. Το πράσινο σε διάφορες φωτεινότητες, τόνους και σκιάσεις λούζει το περιβάλλον γύρω μας, ξεκουράζοντας τα μάτια μας από το βαρύ 'γκρι' των πόλεων και μας δίνει γερές δόσεις οξυγόνου, καθώς παίρνουμε βαθιές ανάσες βλέποντας το κάθε δένδρο, την κάθε συστάδα, το κάθε δάσος να θεριεύει.

Και η ημέρα για να γιορτάσουμε και να αναλογιστούμε τη σημασία των δασών στη ζωή μας έφτασε, καθώς η 21η Μαρτίου, που συμπίπτει με την εαρινή ισημερία και ουσιαστικά την πρώτη ημέρα της άνοιξης, έχει ανακηρυχθεί από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ως Διεθνής Ημέρα Δασών.

Για μικρούς και μεγάλους η αναδάσωση είναι από τις αγαπημένες δραστηριότητες για την προστασία του περιβάλλοντος. Είναι σαν να φυτεύεις ζωή και να τη βλέπεις να μεγαλώνει, σκεπάζοντας προστατευτικά με τη φυλλωσιά της το έδαφος, τα ζώα, τα λουλούδια, τους θάμνους, ακόμα και εμάς τους ίδιους τους ανθρώπους τελικά, που βάλαμε ένα μικρό βλαστό στο χώμα πριν μερικά χρόνια.

Η σημασία της αναδάσωσης είναι πολύ σημαντική και έχει δύο κύριες επιδράσεις στην κοινωνία μας.

• Η πρώτη είναι η ψυχική ικανοποίηση και ευεξία που νοιώθουμε κάνοντας κάτι καλό και ωραίο για τα δένδρα που μας περιβάλλουν, αλλά και γιατί είναι μια ευχάριστη εμπειρία αλληλεπίδρασής μας με το χώρο των δασών. Αυτή η συνεργία ανθρώπου και δάσους όπως αποτυπώνεται σε φωτογραφίες, βίντεο, εφημερίδες, περιοδικά, διαδίκτυο, «βομβαρδίζει» με μηνύματα θετικής ενέργειας τους συνανθρώπους μας υπέρ της προστασίας των δασών, αλλά και κάθε δένδρου ξεχωριστά.
• Η δεύτερη είναι οι ευεργετικές επιδράσεις αυτών των αναδασωτέων εκτάσεων που θα απολαύσουμε εμείς και τα παιδιά μας σε μερικά χρόνια. Αποτροπή πλημμυρών, μείωση ηχορύπανσης, απορρόφηση επιβλαβών ουσιών, αποτροπή διάβρωσης, κοινωνική και πολιτιστική αναβάθμιση, είναι μόνο μερικά από τα οφέλη που απολαμβάνουμε.

Η προστασία του δασικού οικοσυστήματος είναι επιτακτική. Ένα δάσος δεν είναι μόνο δένδρα. Όλες οι εκτάσεις που καλύπτονται από φυσική βλάστηση λέγονται δασικές, ανεξάρτητα από το αν κυριαρχούν δένδρα, θάμνοι ή φρύγανα και αποτελούν ένα πολυσύνθετο σύνολο με δική του ζωή και λειτουργίες. Μάλιστα, επειδή από τα χερσαία οικοσυστήματα είναι το πιο πλούσιο σε βιοποικιλότητα, η ανάγκη προστασίας του γίνεται υψίστης σημασίας. Εάν χάνεται το δάσος, χάνεται και ένας τεράστιος αριθμός ζώων, φυτών και βιοτόπων, με ανυπολόγιστες επιπτώσεις στη ζωή μας και τη βιολογική ισορροπία της φύσης.

Τη σημασία των δασών την είχαν καταλάβει οι άνθρωποι από τους αρχαίους χρόνους. Για παράδειγμα οι σοφοί των αρχαίων ελληνικών πόλεων είχαν πει στους συμπολίτες τους, ότι τα δάση που υπάρχουν πάνω από τους οικισμούς τους είναι οι κατοικίες θεών, νυμφών και άλλων μυθικών όντων. Δεν θα έπρεπε λοιπόν να καταστρέφουν τις οικίες τους με υλοτομίες, αποψιλώσεις ή φωτιές, καθότι θα προκαλούσαν την οργή τους. Το αποτέλεσμα ήταν ότι προστάτευαν τα δάση πάνω από τις πόλεις, τα οποία με τη σειρά τους τις προφύλαγαν από χείμαρρους και πλημμύρες που πολλές φορές δημιουργούνταν λόγω των βροχών στα βουνά.

• Σ' αυτό το σημείο αξίζει να αναφέρουμε μερικές από τις λειτουργίες του δάσους:
• Μας δίνει το οξυγόνο.
• Δεσμεύει μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα.
• Φιλτράρει και καθαρίζει το νερό.
• Προμηθεύει με νερό τις υπόγειες υδατοσυλλογές.
• Βοηθάει στη δημιουργία γόνιμου εδάφους.
• Είναι το σπίτι για πολλά ζώα και φυτά.
• Δημιουργεί υγιεινές συνθήκες εργασίας και διαβίωσης.
• Προσφέρει ευκαιρίες απασχόλησης, δημιουργίας, άθλησης, ψυχαγωγίας.
• Εμποδίζει τη δημιουργία χειμάρρων και πλημμυρών.
• Βοηθά στη διατήρηση της βιολογικής ισορροπίας στη φύση.
• Εξασφαλίζει κατάλληλες συνθήκες διατήρησης πλούσιας χλωρίδας και πανίδας.
• Προσφέρει πολύτιμα αγαθά (ξυλεία, καυσόξυλα, ρετσίνι, διάφορους καρπούς κ.λπ.).
• Συμβάλλει στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη.

Τα δάση καλύπτουν το 1/3 της ξηράς στη Γη και είναι ένας ανανεώσιμος φυσικός πόρος με ανεξάντλητες δυνατότητες για οικονομική, περιβαλλοντική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη. Όμως, είναι απόλυτα απαραίτητο να τα διαχειριζόμαστε αειφορικά.

Μάλιστα, πρέπει να θυμόμαστε ότι ο όρος «αειφορία» που έχει κατακλύσει πια όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης, γεννήθηκε από την επιστήμη της Δασολογίας, στις αρχές του 18ου αιώνα, και σημαίνει ότι τα αγαθά που μπορούμε να αποκομίσουμε από ένα δάσος πρέπει να ισούνται με το πλεόνασμα που παράγουν, ώστε να μένουν πάντα σε μια σταθερή κατάσταση, χωρίς να τα υποβαθμίζουμε. Αλλά περισσότερο ακόμα χρειάζεται να τα φροντίζουμε ώστε να τα απολαμβάνουμε για πάντα.

__________

Ενδιαφέροντες σύνδεσμοι (αγγλικά):

– Η επίσημη ιστοσελίδα του FAO για τη Διεθνή Ημέρα Δασών:
   http://www.fao.org/forestry/international-day-of-forests/en/

– Ιστοσελίδα με υλικό για την προώθησή της:
   http://www.recoftc.org/site/resources/Happy-International-Day-of-Forests-2014.php

– Δυναμικό σύστημα παρακολούθησης των δασών:
   http://www.globalforestwatch.org/

– Σύντομο και περιεκτικό βίντεο για τα οφέλη τους:
   http://www.youtube.com/watch?v=gnMgNt3122I

– Ένα ενδιαφέρον info-γραφικό:
   http://www.fao.org/economic/es-home/infographics/forest-info/en/

– Εορταστική εκδήλωση «Τα Δάση για τη Μόδα» στη Γενεύη της Ελβετίας:
   http://www.unece.org/forests/forestsforfashion.html