Εισαγωγή ξενικών ειδών

• 
• 

Τα πλοία που μεταφέρουν διαφόρων τύπων φορτία χρησιμοποιούν έρμα, δηλαδή θαλασσινό νερό, για να λειτουργούν με ασφάλεια και επιτυχία. Με τη  βοήθεια του έρματος, τα πλοία αυτά εξασφαλίζουν το απαραίτητο βάρος και ευστάθεια που χρειάζονται για να φτάσουν στον προορισμό τους και να παραδώσουν τα φορτία. 

Όταν το πλοίο μαζεύει θαλασσινό νερό για να γεμίσει τις δεξαμενές του, θαλάσσιοι οργανισμοί όπως μικρά ψάρια, όστρακα, ανεμώνες και φύκη μεταφέρονται άθελά τους μαζί με το έρμα στις δεξαμενές. Όσο μεγαλύτερη είναι μια δεξαμενή ενός πλοίου τόσο μεγαλύτερος είναι και ο αριθμός των θαλάσσιων οργανισμών που θα συγκεντρωθούν σε αυτήν.

Αν και πολλοί θαλάσσιοι οργανισμοί φαίνονται πολύ μεγάλοι για να μεταφερθούν μέσω του έρματος, η πλειοψηφία τους έχουν τη μορφή προνύμφης το οποίο είναι ένα ιδανικό μέγεθος για να εισχωρήσουν σε μια δεξαμενή έρματος και να μεταφερθούν στο επόμενο λιμάνι.

Η μετακίνηση θαλάσσιων οργανισμών, γνωστών ως ξενικά είδη, από μια γεωγραφική περιοχή σε άλλη γειτονική μετά την απόρριψη του έρματος στη θάλασσα έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Με την αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου ολοένα και περισσότερα φορτηγά πλοία ταξιδεύουν στους ωκεανούς με αποτέλεσμα περισσότεροι τόνοι έρματος να απορρίπτονται και θαλάσσιοι οργανισμοί να μεταφέρονται με ταχύ ρυθμό σε "ξένα" για αυτούς οικοσυστήματα.

Υπολογίζεται ότι περίπου 10 δισεκατομμύρια τόνοι θαλάσσιου έρματος απορρίπτονται κάθε χρόνο στη θάλασσα από τα πλοία, ενώ περισσότεροι από 3.000 θαλάσσιοι οργανισμοί μεταφέρονται κάθε μέρα στις δεξαμενές πλοίων.

Πολλοί είναι ακόμα οι οργανισμοί που προσκολλώνται στα ύφαλα των πλοίων ή στα δίχτυα αλιευτικών σκαφών και με αυτόν τον τρόπο μεταφέρονται σε νέα οικοσυστήματα.

Η πιθανότητα επιβίωσης των οργανισμών αυτών σε ένα νέο περιβάλλον εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η θερμοκρασία και η αλατότητα της θάλασσας, το είδος των πιθανών θηρευτών τους, η βιοποικιλότητα του οικοσυστήματος και η ποιότητα των νερών. Συνήθως επιβαρυμένα οικοσυστήματα που αντιμετωπίζουν προβλήματα χρόνιας ρύπανσης δίνουν τη δυνατότητα σε ξένα είδη να εγκατασταθούν πιο εύκολα και να επιβληθούν στα ενδημικά (αυτά που ζουν εκεί) είδη.

Πολλά από τα ξενικά είδη είναι ακίνδυνα, αλλά υπάρχουν ορισμένα που αν εγκατασταθούν με επιτυχία μπορούν να διαταράξουν την ισορροπία του οικοσυστήματος, απειλώντας τους ενδημικούς πληθυσμούς εξαιτίας της ικανότητας τους να τρώνε περισσότερο, να ανταγωνίζονται καλύτερα και να αναπαράγονται πιο γρήγορα.

Άλλες πιθανές οικολογικές και οικονομικές επιπτώσεις από την εισαγωγή ξενικών ειδών είναι η υποβάθμιση της τροφικής αλυσίδας του οικοσυστήματος και μείωση της αλιευτικής παραγωγής, η εισαγωγή νέων ασθενειών που μπορεί να οδηγήσει στην εξαφάνιση θαλάσσιων οργανισμών και η εκδήλωση περιστατικών ευτροφισμού σε παραλίες, οι οποίες καθίστανται απαγορευτικές για κολύμβηση και άλλες θαλάσσιες δραστηριότητες. 

Το πρόβλημα των επιβλαβών θαλάσσιων οργανισμών στο θαλάσσερμα, συζητήθηκε για πρώτη φορά στην Επιτροπή Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος στον IMO το 1988, η οποία σε συνεργασία με την Επιτροπή Ναυτικής Ασφάλειας ανέπτυξε οδηγίες για τη διαχείριση του θαλασσέρματος.

Το 2004, ο ΙΜΟ υιοθέτησε τη Διεθνή Σύμβαση για τον Έλεγχο και την Διαχείριση του θαλασσίου έρματος και ιζημάτων των πλοίων, η οποία θα τεθεί σε ισχύ 12 μήνες μετά την κύρωσή της από 30 κράτη μέλη του IMO, που εκπροσωπούν το 35% της παγκόσμιας χωρητικότητας στόλου.